Bu kitabı okumaya Orhan Pamuk’un, Manzaradan Parçalar adlı eserini okuduktan sonra karar verdim. Orhan Pamuk’un 2010′da yayınlanan kitabı bazı yazı ve söyleşilerinden seçmeler içeriyor. Manzaradan Parçalar‘ı okuduktan sonra Orhan Pamuk’un edebiyatla ilişkisini çok daha iyi anladığımı söyleyebilirim. Orhan Pamuk, kitabında başka yazarların romanlarından önem verdiklerini de ele alıyor, hem yazarlar hem de önemli romanları ile ilgili bazen kısa bazen ayrıntılı yorumlar yapıyor. Bu yazarlar arasında Dostoyevski, Stendhal ve Nabokov gibi birkaçının üstünde çok durduğunu gördüm. Lolita’yı da bu nedenle okumaya karar verdim. Aslında bu kitaba önyargılı olarak başladığımı kabul etmeliyim. Çünkü konusu pek de kolaylıkla yenilir yutulur bir konu değil. Lolita romanı iki kez de filme uyarlanmış (Stanley Kubrick, 1962; Adrian Lyne, 1997), bu nedenle oldukça tanınan bir eser ve konusunu bilenler çoktur.

Filmlerini izlemedim ama romanın neden skandal yaratmaya yatkın olduğunu anlamak için konusunu bilmek gerekiyor. Roman kahramanı Humbert Humbert adında orta yaşlı bir İngiliz Edebiyatı öğretmeni. (Bu arada bazı ayrıntıları unuttuğum için Wikipedia’dan da biraz kopya çektiğimi itiraf ediyorum ama oradaki ayrıntılar doğru). Avrupa’lı bir aileden gelen Humbert Polonyalı bir kadınla yaşadığı mutsuz bir evlilikten sonra soluğu ABD’de küçük bir kasabada alıyor. Orada evini kiraladığı dul bir kadının 12 yaşındaki kızına tutuluyor. Bu küçük kıza olan ilgisi duygusal olmakla birlikte büyük oranda cinsellik de içeriyor. Humbert sadece Lolita’ya değil, ergenliğe yeni yeni giren birçok kıza da aynı oranda ilgi gösteriyor. Sonuçta romanı ilginç kılan ögelerden birisi bu tutkunun günümüzde tabu sayılması. İlk kez yayınlandığı yıllarda büyük olasılıkla daha da büyük engeller vardı. İlk başta Nabokov bu kitabı ABD’de yayınlayacak bir yayınevi bulamamış ve bu yüzden 1955′te ilk basımı Paris’te yapılmış. Ancak üç yıl sonra,1958′de kitap yazarın o sırada vatandaşı olduğu ABD’de yayınlanabilmiş. Nabokov Rus asıllı bir yazar ve Humbert Humbert gibi o da bir süre Avrupa’da yaşadıktan sonra ABD’ye göç etmiş.

Kitabı roman olarak başarılı kılan yönü bence yazarın duyguları, olayları ve bunların geçtikleri yerleri şairane ve esprili bir dille betimleyebilmesi. Çok sattıran yönü belki kitabın tartışılan, tabu yönleri. Bir erkek okur olarak kitabı okurken ve keyif alırken Humbert Humbert’in suç ortağı olduğum hissine kapıldığım veya bunu okumam doğru mu diye kendimi sorguladığım olmadı değil. Fakat kitabı bir sanat ürünü olarak ele alıp o şekilde okumak daha doğru diye düşünüyorum. Yazarın (veya olayları anlatan Humbert’in) kendisi de bazen kendisini ve aykırı duygularını eleştiriyor ve kendisini kınıyor. Ama öte yandan birçok kere bu duyguları haklı çıkarmaya da çalışıyor. Son zamanlarda Lolita romanının Heinz von Lichberg adlı tanınmayan bir Alman yazarın 1916′da yayınlanmış kısa bir öyküsünden esinlendiği yönünde yorumlar okudum. Bu öykünün İngilizcesini internetten buldum ve okudum. İlginç bir öykü ama romanla tek benzerliği kızın adı ve orta yaşlı bir adamın yaşı çok küçük olan (yaşı verilmemiş) bir kıza aşık olması. Sonuç olarak Lolita çok ilginç ve çok başarılı bir roman. Kitap 20. yüzyılın en başarılı romanları arasında üst sıralarda yer alıyor.

not: Bu yazı Tunç Pekmen’in Uzun John isimli harika sitesindeki yazısından kendisinin izni ile alınmıştır.

Tunç PEKMEN

Şu anda çizgi roman yayıncıların düştüğü en zor durumlardan biri, uzun zamandır maceraları yayınlanan kahramanlarda revizyon yapmak veya bu kahramanların sosyal statüleri konusunda mantıklı açıklamalar yapmaktır. Mesela Superman’i örnek verelim. 1940’ta ortaya çıkan bu kahraman, şu anda yıl 2010 olduğuna göre 70 yıldır piyasadadır. O zamanki çizgi romanlarında Hitlerle ve Mussolini ile dövüşmüş, 80li yıllardaki Rusya tehdidinde Ruslarla savaşmış, tarih görmüş geçirmiş bir kahramandır. Peki, kaç yaşındadır ? Tahminen 40 lı yaşlarda. Peki ilk başta kaç yaşındaydı ? 30lu yaşlarda. Yani bu adam 70 yılda sadece 10 yaş mı ihtiyarladı ? Hadi Superman uzaylı yavaş yaşlanıyor diyelim…Peki, Batman, Flash, Wonder Woman gibi kahramanlar ? Ya onun yanındaki yardımcı karakterler? Lois Lane da mi sadece 10 yıl yaşlandı ?

Çizgi roman firmaları bu gibi durumlarda, eski okuyucuyu kaybetmemek, ve yeni okuyucu kitlesine de hitap etmek için değişik yollar ve çözümler ararlar. Bu çözümler bazen okuyucular tarafından beğenilirken, bazen geri teperler.

Hepimizin bildiği Örümcek adam , çizgi romana yeni bir hava gelsin diye ara ara büyük değişiklikler yapılmaya çalışılan bir çizgi romandır.( Çizgi romanı yenilemek için yapılan bu değişikliklere genelde re-vamp etmek denir)  Fakat bunların çoğu okuyucular tarafından kabul görmemiştir. Kısaca bir bakalım nedir bu re-vamp’ler?

1) Örümcek Adam aslında Peter Parker değil….( “Clone Saga” Hikayesi 1994)

Batman’ın belinin kırıldığı, Superman’in ölüp yeniden dirildiği, Wonder Woman’ın kayıplara karıştığı, DC firmasının tüm kahramanlarının çok büyük re-vamp’lerden geçtiği 90’lı yıllarda Marvel büyük bir çöküş aşamasındaydı. En popüler çizerleri ondan ayrılıp düşman bir çizgi roman firması kurmuşlardı ( Image) , ve Amerika’da sürekli yeni yayınevleri kendi çizgi romanlarını çıkartmaya başlamışlardı. Marvel sürekli kan kaybediyordu , bu yüzden yazar ve çizer kadrosunu devamlı yenilemek zorunda kalıyordu,  ama Marvel okuyucu da yıllardır okuduğu kahramanların her sayıda farklı adam ve farklı çizerler tarafından değiştirilmesinden sıkılmış, yeni çizgi romanlara kaymaya başlamıştı.Bunun üzerine en popüler kahramanları olan Örümcek Adam’da bir re-vamp yapmaya karar verdiler, ve “Clone Saga “ adında bir hikaye yarattılar. Hikayeye göre 1975’te Çakal adlı kötü karakterin klonladığı Örümcek Adam ( gerçek ismi Ben Reilly) , aslında gerçek Örümcek adamdı ve Peter Parker ise onun klonuydu. Amaç Ben Reilly’i Örümcek Adam tahtına oturtmak, ve Örümcek Adamı eski tarz hikayelerine  (bekar, sakar ve eğlenceli üniveriste öğrencilik yıllarına) geri döndürmekti. İlk başta plan düzgün işliyordu, ve okuyucular bu Saga’nın sayılarını kapış kapış almaya başlamışlardı. Bunun üzerine Marvel yönetimi , para kazanmak amacıyla , sadece bir yıl sürecek bir re-vamp’ı  2-2,5 seneye yaydılar. Marvel yönetimi de bu süre zarfında el değiştirdi, hikaye farklı editörler tarafından ele alındı, herkes kendi yorumunu katınca Örümcek adam iyice raydan çıktı.  Hikaye gittikçe abzürtleşti, Ben Reilly’nin de bir sürü klonları olduğu ortaya çıktı, bazı ölü karakterler diriltilerek hikayeye eklendi, ve fanlar büyük bir hayal kırıklığına uğradılar. Fan’lardan gelen yoğun baskı üzerine Ben Reilly aslında klon olduğunu açıkladı, ve Örümcek Adam maskesini Peter Parker’e geri vererek ortadan kayboldu. Arkada iyice karışmış bir Örümcek Adam hikayesi ve satılmamış bir sürü sayı kaldı.

Örümcek adam ve kızıl Örümcek karşı karşıya ( Peter Parker ve Ben Reilly)

2) Merhaba yeni güçler ( “The Other” ve  “Disassembled” Hikayeleri 2005 ve 2007 )

Filmlerden sonra Spider-Man okuyucularında bir artış gören Marvel, genelde aynı soruyla karşılaştıklarını fark etti. Filmde Peter Parker bileğinden ağ fırlatıyordu, fakat çizgi romanda mekanik bir alet kullanıyordu. Bunun nedeni neydi?

Nedeni aslında gayet basitti. Filmde, eğer bu bileklikler ortaya çıksaydı,  gerçek hayatta hükümetin bile nasıl işlediğini çözemediği bir mekanik aleti geliştiren bir üniversite öğrencisi , hem üstün zekalı olduğu için kendini izleyiciden soyutlayacak , genç nesil onunla bağlantı kuramayacaktı; hem de içinde bulunduğumuz kapitalist çağda böyle bir makine icat eden bir kişi mantıken öğrenciliği bırakıp bu makinanın patentini alıp, kazandığı telif parasıyla gününü gün edecekti. Film bu yüzden “organik” bilek fırlatıcılarına dönmüştü. Marvel firması , filme daha yakın olsun diye bunun üzerine iki tane re-vamp yapmaya karar verdi. “The Other” adlı çizgi romanda Peter Parker ölüm döşeğindeyken içinden gelen bir ses duyar. Bu ses ona şu ana kadar hep “adam” tarafını yücelttiğini , artık “örümcek” tarafıyla da barışması gerektiğini bildirir. Peter Parker istemsiz bir şekilde etrafında bir koza örer, ve o kozadan çıktığında yeni güçleri vardır. Bir diğer hikaye olan “Disassembled” de Örümcek adam bir değişim daha geçirir ve bazı yeni güçlere daha sahip olur. Gece görüşü, bileklerinden “ısırıcı” çıkarmak gibi değişimler yanı sıra, bir değişim de Örümcek Adam’ın bileklerinden ağ fırlatması olmuştur. Diğer güçler zamanla kaybolur ama Örümcek adam filmiyle bağlantıda kalınması için çizgi romanda da Örümcek Adam uzun süre bileklerinden ağ çıkartmaya devam eder.

Örümcek Adam’ın kozadan yeni güçlerle doğuşu

3) Ortak yaşarlar…( “Maximum Carnage” Hikayesi 1993 )

Örümcek Adam takipçileri bilir, en karizmatik anti-kahraman , anti-kötü adamlardan birisi Venom’dur. Venom’un “oğlu” Carnage’in merkezde olduğu Maximum Carnage hikayesinde , bir sürü klon ortak yaşar ortaya çıkar, ve New York’u cehenneme çevirmeye başlarlar. Bu hikayede , Marvel’in o zamanlar çıkartılan yeni çizgi roman karakterleri de kullanılır . Bu Saga da aynı “Klon” sagası gibi kontrolden çıkar , okuyucular çok fazla çizgi roman almak zorunda kalırlar ve konuyu karıştırırlar. Bir kez daha yüksek umutlar vad eden bir hikaye , konunun aşırı karışmasından dolayı kaybeder.

Maximum Carnage hikayesinin ana kahramanı “Carnage”

4) May Teyze öldü mü ? Dirildi mi ? ( “The final chapter” 1999 )

Marvel’daki yeni yönetim 1993’te “Maximum Carnage” hikayesinde öldürülen May Teyze’yi diriltmeye karar verince , 5 senedir May teyze’nin yokluğuna ve Örümcek Adam’ın biraz daha bağımsız hareket etmesine alışmış olan hayranlar, büyük yaygara koparırılar. Fakat işe yaramaz, May Teyze geri gelir.

5) Artık herkes biliyor ( “Civil War” 2006)

Tüm Marvel evrenini içeren bu hikayede, kahramanlar gizli kimliklerinden vaz geçmek ve hükümete bağlı çalışmak zorunda kalırlar. Kahramanlar ikiye ayrılır. Hükümete kayıtlı olmak isteyenler (Iron Man tarafını tutanlar) ve de kahramanların eskisi gibi kimliklerini gizlemesini destekleyenler ( Kaptan Amerika tarafını tutanlar) İlk başta Demir Adam’ın yanında olan Örümcek adam, samimiyetini göstermek için tüm dünya televizyonları önünde maskesini çıkartır. Çok daha sonraları vicdanına yenilip Kaptan Amerika yanına geçince , bunun acısını çok çeker. May Teyze vurulur, ailesi ile beraber parasız ve evsiz kalır.

Örümcek Adam basın mensupları önünde maskesini çıkartırken

6) En fazla eleştirilen Örümcek Adam hikayesi ( “One more day” 2008)

Örümcek Adam’ı köklerine geri döndürmek amacıyla yapılan bu çizgi romanda, Peter Parker Mephisto ile bir anlaşma yapar. Bu anlaşma üzerine, Civil War’da vurulan May teyze hayata geri dönecektir, herkes Peter Parker’in gizli kimliğini unutacaktır, fakat karşılığında da Peter Parker ve Mary Jane hiç evlenmemiş olacaklardır.Peter ve Mary Jane bunu kabul ederler, ve öbür gün Peter Parker, May teyzesinin evinde uyanır. Anlaşıldığı kadarıyla Mary Jane ile uzun bir ilişkiden sonra ayrılmışlardır ve Peter şu anda bekar olarak teyzesinin evinde kalmaktadır. Örümcek adam “Other” ve “Disassembled” de kazandığı extra güçleri kaybeder, ve tekrardan mekanik bilekliklerle ağ fırlatmaya başlar.

Bu hikaye hem Örümcek adam fan’ları hem de bir sürü yazar-çizer tarafından eleştirilmiştir,ve bir sürü çizgi roman dergisi bu hikayenin çok daha profesyonelce işlenebileceği konusunda birleşmişlerdir.

Örümcek Adam Mary Jane’den ayrılırken…

Burada vurguladığım 6 hikaye dışında Peter Parker’in hayatında başka önemli re-vamp’ler  de olmuştur, ama ben kendim için ilginç olanları aktarmayı uygun gördüm.

Bunları görünce , iyi ki hayatımız bir çizgi romanda geçmiyor diye düşünüyorum.Yoksa bir sürü yazar ve editörün tiraj korkusuyla sürekli hayatı değişen birisi olurduk.

 
David Eddings romanlarının en büyük özelliği kolay ve rahat okunabilir olmalarıdır. Bunun dışında romanlardaki ırklar ve karakterler tanıdık da gelecektir okuyanlara. Belgariad da bu iki özelliği bütün seride sağlayan bir macera sunuyor bizlere.

Roman, Garion adında küçük bir çocuğun Faldor’un çiftliğinde geçirdiği günlerin anlatılmasıyla başlıyor. 15 yaşına kadar bütün hayatını Sendaria’daki bu çiftlikte Pol halası ile geçiren Garion ilk romanın ortalarına gelmeden önce halası ve Yaşlı Kurt “Belgarath” ile çalınan birşeyi bulmak için yola çıkıyor ve macera başlamış oluyor.

Roman David Eddings’in diğer romanlarını okumuş insanların da farkedeceği gibi hedef ve yolculuk ağırlıklı bir roman. Farketmemişler için biraz açayım, David Eddings romanı genelde ortaçağ seviyesinde teknolojinin gelişmiş olduğu zamanlarda geçer. Böyle dönemlerde de bir yerden başka bir yere gitmek uzun süren ve zaman alan bir iştir. Bu yolculuk, romandaki karakterleri okuyucuya ve birbirlerine tanıtır, yakınlaştırır. Aynı zamanda bu yolculuk karakterlerin kendi içlerine olan bir yolculuk gibidir. Zaman içinde roman ilerledikçe karakterler gelişir, bir anlamda büyürler. Belgariad serisine 15 yaşında genç ve hiçbirşeyden haberi olmayan bir köylü olarak başlayan Garion zamanla romanlar ilerledikçe sorumluluk alan, güçlüklerle başa çıkmaya çalışan, kendisi hakkında pekçok şey öğrenen, büyüyen ve dünyayı gezen, bir sürü tecrübe edinmiş bir karaktere dönüşür.

 
Romanda hikaye aslında 7 bin sene önce başlıyor. Dünyayı yarata 7 tanrıdan biri olan Aldur kendisine bir ırk seçmez ve kendisini bulan sayılı öğrencisine İrade ve Söz’ü (Will and Word) öğretir. Aldur’un ilk ögrencisi romandaki en önemli karakterlerden birisi olan Belgarath ve kızı Polgara’dır. Aldur’un Küresi (Aldur’s Orb) olarak da bilinen ve kendine has gücü ve kişiliği olan taşı çalan Angarak’ların tanrısı Torak batı ve doğu halkları arasındaki sonu belirsiz savaşı başlatmış olur. Sonrasında geçen ve Garion’ın zamanına kadarki 7 bin yıl Torak’a karşı yapılan iyiyle kötü arasındaki savaşlarla dolu bir dönemdir. Roman da Aldur’un Küresi’nin tekrar Torak’ın müritleri tarafından çalınması ve Belgarath’ın Küre’yi almak için yola çıkmasıyla başlar. Belgarath’a bu yolculukta Pol Hala, Garion, aynı köyden bir demirci olan Durnik, ünlü bir hırsız ve casus olan Drasnia’lı Silk, savaşçı ve denizci Barak, bir şövalye olan Mandorallen eşlik ederler. Yol uzadıkça ve ilerledikçe başka halkları temsilen gruba katılımlar da olacaktır.

5 kitaptan oluşan seri kendini çok rahat okutuyor ve güzel bir zaman geçirmeyi okuyuculara garanti ediyor.

Zombi romanıymışcasına başladığını zannettiğniz bir roman ilerledikçe peşpeşe güzellik ve kaliteyi sunmaya başlayınca güzel bir sürpriz hediye aldığınızı hissettiğiniz olur mu hiç?

Brandon Sanderson, ki daha önce Mistborn serisi romanlarını anlatmıştım burada (yazıya erişmek için hemen sağ altta yazarlar kısmından bulabilirsiniz veya bu yazının altındaki isminin olduğu linke tıklayabilirsiniz), Elantris serisini tek kitap mı yoksa seri mi düşünmüş emin değilim ama açıkçası birinci romandan sonra benim edindiğim izlenim en az 3 veya daha çok kitaplı bir serinin Elantris’den rahatlıkla çıkabileceği yönünde.

 
Romanda Brandon Sanderson, gene alışılagelmişin çok dışında bir fantastik dünya yaratıyor bize. Romandaki dönem, kutsal kabul edilen ve sihirli güçlere sahip Elantris insanlarının (kitapta Elantrian diye geçiyorlar) güçlerini kaybetmeleri ve zombiye benzer bir durumda kalmalarından 10 sene kadar sonraki zamanda geçiyor. Evliliğine bir hafta kalmış olan Arelon (Elantris şehrinin içinde bulunduğu ülke) prensi Raoden, Shaod denilen transformasyonu geçirip bir Elantris’liye dönüşünce hemen Elantris’e kapatılır. Onunla evlenmek için gelen komşu ülke prensesi Sarene ise daha evlenemeden dul kaldığını öğrenir.

Bu arada Hrathen isimli yüksek seviyeli bir Derethi rahibi de 90 gün içinde bütün ülkeyi kendi dinine çevirmekle görevli olarak Arelon’a gönderilmiştir. Kitabın başlangıcı böyle. Sonrasında ise kitap üç koldan ilerliyor: Raoden’in kendi içine düştüğü durumu ve Elantris’lilerin güçlerini kaybetme sebeplerini bulmaya çalışması, Hrathen ve Sarene’in arasındaki politik savaş ve yıkıma bir adım kalmış bir ülkeyi kurtarma çabasıyla bir araya gelmiş soyluların uğraşları. Sadece bu karakterlerle kalmıyor elbette Sanderson, kitapta Arelon soylularına, lokal Derethi kilisesinde olanlara kadar pekçok konuya değiniyor ve her tarafı tamam, kendi içinde güzel bir bütünlüğü olan roman çıkarıyor ortaya.

Yazar daha önce defaatle Elantris’in tek kitap olacağını açıklamış olsa da daha sonrasında fikrini değiştirdiğini ve Elantris’i devam ettireceğini belirterek okuyucularını sevindirmiştir. Gerçekten de Elantris bittiğinde tek başına bir roman olarak okuyucunun pek çok sorusunu cevaplasa da iyi bir serinin ilk kitabı olarak da okuyucuya pek çok başka soru da bırakmış durumda. Eğer seri devam ederse bu soruların cevaplarının da gayet güzel kitaplarla ortaya çıkacağına eminim. Elantris, bütün Brandon Sanderson kitapları gibi okunmayı kesinlikle hakeden bir roman.

.

Nilay Göktuna

Portekiz’li ünlü yazar Jose Saramago’nun okuduğum ilk kitabı olan körlük konu, yazılış, karakterler ve ele alınış biçimiyle oldukça farklı bir kitap. Kitabın en büyük sıkıntısı karakterlerin isminin olmaması, konuşma monolog ayraçlarının ve pragrafların olmayışı. Evet yanlış okumadınız kitapta birsürü insan ve rol var fakat bir tane bile isim yok. Yazar bunun sebebini kurgunun evrenselleşebilmesi açısından olduğunu söylüyor.

Yazar “liberal demokrasi”nin insanları sürüklediği sağlıksız ortamı, körlük imgesini kullanarak anlatmaya çalışmış. Bu kitabın sonrasında yazılan bir de “Görmek” adlı bir kitap var, onu henüz okumadım; körlüğün devamı niteliğinde yazılmış, yine varolan toplum sorunlarındaki çatışmayı ele almış yazar.

Kitaptaki karakterlere birsüre sonra adapte oluyorsunuz; birinci kör, birinci körün karısı, göz doktoru, göz doktorunun karısı, gözü bantlı adam, eczacı kalfası, şehla bakışlı çocuk, siyah çerçeveli gözlüklü kız, vb. isimlere birsüre sonra alışıyosunuz..

Kitabın konusuna gelirsek: Arabasını sürmekte olan birey ışıklara gelip durduğunda birden bire kör olur fakat bu körlüğün normalden farkı etrafı bembeyaz görmesidir. Avaz avaz bağırır ve onu evine götüren yardımsever vatandaş da adamı eve bırakıp gittikten sonra kör olur. Birinci körün gittiği doktor da akşam eve geldiğinde kör olur ve bu dalga yavaş yavaş yayılmaya başlar, insanlar etrafı sütbeyazı görmektedir. Bu durumda bir tek doktorun karısı körlük yaşamaz ve devlet duruma müdahale etmekte gecikmez. Kör olan vatandaşları tek tek evden alıp sözde tedavi merkezi olan bir akıl hastanesine tıkarlar. Doktorun karısı kocasını tek bırakmamak için kör numarası yapıp eşiyle birlikte kapatıldıkları yere gider ve yazar olayları, o büyük kaosları kadının gözüyle anlatmaya başlar.

Çok geçmeden  gruplaşmalar, kötü niyetli insanlar, çeteler, tecavüz olayları körler hastanesinde patlak verir ve devlet bu duruma müdahale etmez. Aksine kendilerine bir adım daha fazla yaklaştı diye bu kör insanları acımasızca öldürmeye bile başlarlar. Doktorun karısı bütün iyi niyeti ve kalp güzelliğiyle insanlara yardım etmeye başlar ve sonunda devlet dahil bütün ülke körlüğe mahkum olur. Açlık, cinayet bütün insana özgü uzuvlar bir bir yok olur bu kaosta. Hastanede çıkan yangınla iki gündür aç olan bireylerimiz birlik olup kaçarlar ve doktorun karısı dış dünyada bitmişliği görünce yerle bir olur. Aç kalan sokak köpekleri insanları yemeye başlamıştır, şehir leş kokmaktadır, su, elektrik, ekmek, yemek, ev vb. herşey tükenmiştir. Doktorun karısının önderliğiyle ayakta kalmaya çalışan bu 7-8 kişilik çekirdek grup neden kör olduklarını yavaş yavaş anlamaya, gerçek benliklerini bulmaya başlamışlardır. Bu körlük aslında kalplerinin ne kadar köreldiğini, acımasızlaştıklarını, açgözlü olduklarını, paylaşmayı bilmediklerini anlamalarını sağlar ve en önemlisi koşulsuz sevmeyi öğrenirler.

Kitabın konusu böyle okumanızı kesinlikle öneririm. Yeni bir yorumda görüşmek üzere…

 .

Rahim ÇETİNEL

Brandon Sanderson ismini Robert Jordan‘ın  The Wheel of Time (Zaman Çarkı) kitaplarının devamını yazması için seçildiğinde duydum. Robert Jordan ölmeden önce bitirmeye çalıştığı fakat başaramadığı serinin son kitabını yazması için bizzat kendisi seçmiş Sanderson’ı. Durum böyle olunca kendisi baştan benim gözümde ekstra puanla başladı desem yeridir.

Sonrasında serinin 12′inci kitabını (daha sonra kitabın 3 kitap olarak çıkarılacağı ortaya çıktı) okurken en başında Sanderson’ın Robert Jordan hakkında yazdıklarını dinleme şansım oldu (serinin 12 ve 13′üncü kitaplarını dinledim). Oldukça samimi birşekilde yazılmış olan ithaf Sanderson’a olan saygımı daha da arttırdı. Durum böyle bir hal alınca Sanderson’ın bir yazar olarak okuma listeme girmemesi gibi bir durum olamazdı elbette. İlk olarak Mistborn serisini dinledim (okudum da demek isterdim ama kitapların siparişle gelmesi zaman alacaktı). Bu yazı da Sanderson’ın kitaplog’a ilk olarak konuk olacağı Mistborn (Sistendoğanlar olarak çevirebiliriz) üçlemesini anlatıyor.

Ortalıkta olan fantastik kurgu romanların oldukça dışında, kendine çok özgün bir dünya yaratmayı başarmış bu kitapta yazar. Açıkçası bu roman serisi, çok uzun süredir okuduğum en karanlık ve umutsuz dünyalardan birini içeriyor. Umutsuz derken, elbette romanlarda tamamen umutsuz bir dünyadan bahsetmediğini de eklemek isterim. Gene de yazarın yarattığı dünya tamamen kendine özgü ve ilgi çekici, tamamen orijinal bir dünya.

Seri, Lord Ruler (Yönetici Lord) olarak adlandırılan bir imparatorun baskı ve zalimlikle yönettiği bir dünyada bir grup maceraperest soyguncu ve dolandırıcının Kelsier adında bir Mistborn yönetiminde Lord Ruler’ı devirmek için bir araya gelmelerini anlatıyor. Daha fazla detay vermeden önce Mistborn dünyasını anlatmak gerek önce.

Mistborn dünyasında en kalabalık ve en çok ezilen grup Skaa adı verilen, karın tokluğuna çalıştırılan, sürekli eziyet edilen ve öldürülen, her daim baskı altında olan ve hiçbir değerleri olmayan insanlardan oluşuyor. Skaa’lar dışında bir de asiller var, Skaa’ları yöneten, onlar hakkında her türlü tasarruf yetkisine sahip başka bir grup insan. Bunun dışında üremeleri baskıcı bir şekilde direk Lord Ruler tarafından kontrol edilen Terris insanları da bir başka insan grubu. Sayıca daha az olan bu grubun erkekleri doğdukları zaman iğdiş ediliyor, kadınları ise hamilelik programlarında belli erkeklerle çiftleştirilip çocukları da kurallar ve kontrol dahilinde yetiştiriliyor. Terris insanlarının en önemli özellikleri çok iyi hizmetçi olmaları. Zaten bu alanda yetiştiriliyorlar sadece. Bunun dışındaki alanlarda görev almaları imkansız.
Bunun dışında haklarında çok az bilgi olan, aşırı savaşçı ve akılsız, görünüş olarak insana çok az benzeyen Koloss’lar ve istedikleri bedeni taklit edebilen, çok iyi birer ajan olan Kandra’lar da Final Empire’da yaşayan diğer gruplar.

Kitabın geçtiği dünyada tek bir ülke, tek bir imparatorluk var ve bu imparatorluk “En Son İmparatorluk (The Final Empire)” olarak adlandırılıyor. Bu ülke geceleri hiçbirşeyin görülmesine izin vermeyen bir sisle kaplanıyor. Sis görüşü neredeyse sıfıra indirirken, siste dışarı çıkmanın ölüm getirdiğine inanılıyor. Özellikle Skaa toplumu için sisten korkmak yemek içmek kadar doğal ve genlerine işlemiş bir durum. Lord Ruler’ın Final Empire’ı bin yıldır yönettiği ve öldürülemez olduğu bilgisini de eklemek gerekir burada. İşte bu karışık ve karanlık dünyada, baskıcı ve herşeyde sonuna kadar kontrolü olan bir Tanrı-Yönetici’yi yıkmak için yola çıkıyor Kelsier ve arkadaşları.

Burada bir de, Mistborn ve Misting’lerden bahsetmek gerekir. Mistborn dünyasında bildiğimiz veya alışageldiğimiz anlamda büyü yok. Onun yerine değişik metalleri içen ve bu metaller vücutlarındayken onları yakarak kullanan Misting ve Mistborn’lar var. Toplamda 16 farklı metalin yakılabildiği bu ortamda, bu 16 metalden sadece bir tanesi yakabilenlere Misting deniyor. Bütün metalleri yakabilenlere de Mistborn deniyor. Geniş anlamda ise “Allomancer” olarak gruplandırılıyorlar. İngilizce’de alaşım anlamına gelen “alloy” kelimesinden türetilmiş “Allomancer” ve Türkçe’de bir karşılığı yok. Romanlar çevrildiğinde ne deneceğini birlikte göreceğiz elbette.

Yakılabilen metallerden bazı örnekler şöyle:

Çelik (Steel): Metal objeleri itmeye yarıyor. Bununla örneğin bir Mistborn yere attığı küçük bir demir parayı iterek uçuyormuş izlenimi verebilir.

Demir (Iron): Metal objeleri çekmeye yarıyor. Aynı şekilde çatıda sabit bir demiri çekerek gene bir uçma efekti yaratmak mümkün. Çelik ve Demir ikilisinin romanda pek çok kullanımına rastlıyoruz zaten.

Teneke (Tin): Beş duyuyu hassaslaştırıyor. Çok daha iyi görmeyi, işitmeyi, dokunmayı… sağlıyor. Sadece Kalay kullanabilen Misting’lere Tenekegöz-göz (Tin-eye) deniyor.

Pewter (Kalay): Fiziksel gücü oldukça yüksek bir şekilde arttırıyor. Buna hız, çeviklik, vücudun darbelere çok daha fazla dayanması, yorgunluk hissedilmemesi gibi şeyler de dahil. Aynı zamanda yaralandıktan sonra Kalay yakan Misting ve Mistborn’lar çok daha çabuk iyileşiyorlar.

Çinko (Zinc): Başkalarının duygularını arttırıp güçlendirmeye yarayan bir metal. Örneğin korku duyan birisine bu metalle müdahale edilip cesareti güçlendirilince kişi korkudan çok cesaretini hissetmeye başlıyor.

Pirinç (Brass): Başkalarının duygularını yatıştıran bir metal. Çinkonun tersine çalışmasına rağmen aynı etkiyi sağlaması mümkün. Örneğin korku, cesaret gibi hisleri bir arada hisseden birisinin cesaret dışındaki bütün duygularını yatıştırınca ön planda gene cesaret kalıyor.

Bakır (Copper): Misting’leri arayıcı olarak biliniyor bu metali yakanların. Bu metal yakıldığında yaydıkları titreşimlerden diğer Allomancer’ları farketmeye başlıyor yakan kişi.

Bronz (Bronze): Bu metal de saklayıcı olarak bilinen Misting’lerin yaktığı metal. İki etkisi var, birincisi yakıldığında Allomancer’ın çevresinde kendisinin ve diğer Misting veya Mistborn’ların yaktığı metallerin titreşimlerini saklıyor; ikincisi de kullanıcısını duygusal etkilere karşı (Çinko ve Pirinç) tamamen koruyor.

Lord Ruler’ı yıkmak isteyen grubun lideri Kelsier bir Mistborn. Gruptaki diğer elemanlar da sırayla, bir başka Mistborn Vin, Sakinleştirici Breeze, Kalay yakan ve paralı bir asker olan Ham, bir Teneke-göz olan kimsenin anlamadığı bir aksanda konuşan Spook, saklayıcı olan Clubs, herhangi bir metali yakma özelliği olmamasına rağmen çok düzenli ve pratik olduğu için grubun vazgeçilmezi Dox. İşte bu grup, Kelsier’ın peşinde herkes tarafından imkansız kabul edilen bir görevi gerçekleştirmek için yola çıkıyorlar.

Kitapların bundan sonrasında olanlar gerçekten harika kurgulanıp, en sonunda şaşırtıcı bir güzellikle toparlanmış. Kitaplarda gerçekler ortaya çıktıkça, saklı veya bilinmeyenler gözler önüne serildikçe içimden helal olsun dedim bir kaç kez. Gerçekten de, şaşırtan, merak ettiren, heyecanla kendini takip ettiren ve çok orijinal bir kitap ortaya çıkarmış Brandon Sanderson.

Okumanızı tavsiye ediyorum.

.

Nilay Göktuna

 
Bu kitabı okuyalı uzun zaman olmasına rağmen konusu ve duygusu itibariyle bendeki varlığını sürdürmeye devam ediyor.  Jodi Picoult kitaplarının ortak özelliği olayları birçok kişinin gözünden bakarak anlatması, çok farklı karakterler kullanması, çocukları uğruna ebeveynlerin neler yapabileceklerini çarpıcı bir dille anlatması ve sonlarının şaşırtıcı bir biçimde bitmesidir ve bununla ünlüdürler. Kitabı bitirirsiniz fakat konuyu kafanızda bitiremezsiniz; psikolojik baskısı okur üzerinde şiddetle devam eder. Var olan toplumsal rahatsızlıkları ve hastalıkları gerçeğe yatkın bir biçimde anlatması yazarın konumunu benim gözümde ve gönlümde ayrı bir noktaya getirmiştir.
 
Cam çocuk kitabında baş karakterimiz Willow, “Osteogenesis Imperfecta” hastalığıyla dünyaya gelen bir bebektir. Yani vücudundaki kemikler sürekli kırılıp durmaktadır küçük Willow’un. Anne Charlotte, baba Sean ve abla Amelia’dan oluşan bu çekirdek ailenin yaşamı Willow’un kırıklarıyla birlikte fırtınalı bir hayata doğru sürüklenir. Willow’un öksürürken, yürürken sürekli bir yerlerinin kırılıp durması ve bu hastalığın gerçekten de var olduğunu bilmek beni derinden etkileyip sürekli gözlerimin dolmasına sebep olmuştu. Aynı zamanda anne ve babanın sürekli Willow’la ilgilenmeleri, ergenlik çağındaki Amelia’yi psikolojil bunalıma itmiştir. Amelia her yemekten sonra kendini kusturan, vücuduna kesikler atan asabi bir genç kız olup çıkmıştır. Kitaptaki ana karakterlerden anne Charlotte, kızı Willow için bütün şartları zorlayan nerdeyse bir doktor kadar bilgisi olan bir ebeveyn haline gelmiştir.
 

 
Kitabın konusu ailenin ülke dışına çıkıp farklı bir tatil geçirmek istemesiyle başlar. Willow burada babasının elini bırakır ve ilk adımında sendeleyerek yere düşer ve vücudundaki çoğu kemik kırılır ve komaya girer. Farklı bir ülkede olan aile Willow’un hastalık bilgi raporunu yanlarına almayı unuttunca Willow’un cam çocuk olduğunu kanıtlayamazlar ve doktor ilk tanıda ailenin çocuklarını yıllardır dövdüklerini düşünür, çünkü çocuğun vücudunda eski kırıklarda vardır ve polise çocuğun şiddet gördüğünü anlatır ve aileyi hapse atarlar. Amelia de çocuk esirgeme kurumuna verilir. Gerçek hemen anlaşılır aile hapisten çıkar ama babanın gururu çok incinmiştir ve ülkesine döner dönmez dava açmak ister ve bir avukata giderler. Avukat böyle bir davayı kazanamayacaklarını anlatır ama onlara farklı bir teklifte bulunur. Teklif şudur: willow’a hamileyken kontrollerde çocuğun hastalıklı olacığını doktorunuz size söylemiş miydi çünkü erken teşhisle çocuğun hayatına son verilebilirdi. Aile doktorları ise en yakın arkadaşları olan Piper’dır. Anne Charlotte 7. ayda söylendiğini ve hamileliğine son verilemediğini söyler. Avukat hastayı zamanında uyarmadığı için Dr. Piper’a dava açabileceklerini ve çok yüklü bir tazminat kazanabileceklerini anlatır. Ve kitap burda başlar….
 
Bu kitabı kesinlikle okuyun derim, insanı derinden yakalayan ve siz olsaydınız ne yapardınız sorusuna okyucusunu sürekli sürükleyen bir kitap…  Bir tarafta kırılgan çocuk Willow, ilgisizlikle büyüyen abla Amelia, karısının ilgisizliğinden sıkılan baba ve en yakın arkadaşı Piper’ı kaybetmek üzere olan anne Charlotte….

 
İstanbul’dan Ankara’ya yolculuğum sırasında okuduğum bu kitabı, yemedim, içmedim, hemen tanıtayım dedim:)Tesadüfi aldığım ama çok beğendiğim bir kitap Miramar. 1988 Nobel edebiyat ödülüne sahip bu eser Mısır’ın İskendiriye şehrinde değişik ekonomik ve politik görüşlere sahip bir grup insanın yaşamları ve birbirleriyle olan ilişkilerini anlatmakta.

Çeşitli nedenlerle sürgün hayatı yaşayan bir grup insanın yolu, Miramar Pansiyonu’nda kesişir. 1960′lı yılların Mısır’ında devrim her kesimi farklı şekillerde etkilemiş ve değişik bakış açıları yaratmıştır. Emekli bir gazeteci olan Emir Vecdi  ömrünün son demlerini geçirmek için geldiği bu yerde huzuru ararken, diğer pansiyonerlerin gelmesiyle olaylar silsilesi içinde bulur kendini. Mariana Miramar’ın eski ihtişamlı günlerin özlemini çekerken, yeni konuklarına ev sahibeliği yapmanın heyecanını yaşamaktadır. Köyünden kaçan güzel Zühre’nin çalışmak için pansiyona gelmesi ve diğer konukların onunla kurdukları ilişki, dönemin siyasi ve sosyal gerçeklerini yansıtmaktadır.

Tolba Marzuk devrimden sonra tüm varlığını haciz konmuş bir aristokrattır. Yeni düzene alışamamış bir devrim karşıtıdır ve hayatını devam ettirmeye çalışmaktadır. Emir Vecdi ile eski tanışıklıkları vardır ve farklı bakış açılarına sahiptirler. Hüsnü Allam; toprak sahibi, zengin bir gençtir. Bir diploma sahibi olmamanın eksikliğini duymaktadır. Çünkü zaman  bilim, ilim ve eğitim devridir. Mansur Bahi İskendiriye radyosunda çalışmakta olan ve kendi içinde çelişkiler yaşayan, evli bir kadına aşık bir gençtir. Serhan El Bahari ise okumuş, çalışan, herkesle iyi anlaşmaya çabalayan ve aynı zamanda kısa yoldan zengin olmak isteyen ve bu yolda herşeyi denemeye hazır biridir.
 

İşte öyle…
 

Yazar, Mısır’ın çeşitlilikle çatışmanın iç içe geçtiği bir dönemini, akıcı bir dille anlatmış bizlere. Çabucak biten bir kitap:) Şöyle yazdıklarımı okuyunca “Hani nerede bu kitabın akıcılığı?” diyebilirsiniz diye düşündüm:) Ben size sıkıcı bir kitap tanıtır mıyım hiç? Ben kefilim:)

Keyifli okumalar, görüşmek üzere…

Nilay Göktuna

Okuduğumda “vay be” dediğim, yerler haddinden fazla olunca siz kitap severlere hemen anlatmanın faydalı olacığını düşündüm bu kitabı. John katzenbach ilk defa duyduğum bir yazar zaten araştırmalarım sonucunda da yazarın başka bir kitabını bulamadım. Psiko-analist ilk önce bana tıbbı bilgiler veren, okumasam da olur diye diye rast gele alınıp bir köşeye attığım bir kitaptı (okuduğumda ne büyük bir hata yaptığımı anladım:) ). Psikolojik gerilim seviyorsanız ve katili dur bulucam şimdi diyorsanız hemen alıp okuyun derim. Gelelim kitabın öyküsüne:

Dr. Frederick Starks, 50′lili yaşlarında olan karısını kanserden kaybetmiş, hergün rutin bir hayat yaşayan, çeşitli hastaları olan bir psikanalisttir. Deyim yerindeyse hayatını biraz ot kıvamına getirmiş bir insandır. 53. yaş gününde kendisine gönderilen bir mektup alır. Mektupta kendini Rumpelstiltskin diye adlandıran eski bir hastası olduğunu ve onun yüzünden hayatının mahvolduğunu, şimdi ise iki haftalık, sonu iki seçenekli bitecek olan bir oyun oynamasını istediğini öğrenir. Bu 2 haftanın sonunda Rumpelstiltskin’in kim olduğunu bulamazsa intihar etmesi gerekmektedir. Eğer intihar etmezse Rumpelstiltskin doktorun 52 kişiden oluşan ailesini tek tek katledecektir.
 
Kitabın ana konusu bu ve kitap iki kısımdan oluşuyor. İlk kısım biraz sıkıcı ve yavaş. Dr. Ricky bana çok hımbıl bir karakter gelmişti ama ikinci bölüm gerçekten olağanüstü bir hızla ilerliyor ve katile yaklaştığınızı hissediyorsunuz. Valla ben bazı sayfaları defalarca okudum belleğime kazıdım katili bulabilmek için ama pek olmadı:) Bu da kitabı daha heyecanlı kıldı. Bu kitabı okuduğumda keşke filmimi yapsalar birebir dediğim bir kitap oldu. Şiddetle tavsiye ettiğim her kitap severin kütüphanesinde olmasını dilediğim bir kitaptır.
 
Kitaplı günleriniz bol olsun…….
 
 

not: Bu yazi Nilay’in ilk yazisi ve kendisine hosgeldiniz demek istiyorum. Umarim sitemize katkilari devam eder…

Filiz KIŞLACIK

Merhaba,
 
Çok sevdiğim bu romanı siz kitap kurtlarına tanıtmak istedim. Yıllar önce okuduğum bir roman aslında ama konusu ve anlatımı bakımından ben de etkisini hala sürdürmekte. Lorenza Carcaterra’nın “Kardeş Gibiydiler” (Sleepers) adlı romanı bilindiği üzere sinemaya uyarlanmış ve büyük bir başarı elde etmişti. Yazarın uslubu ve yazmaktaki ustalığı kadar, seçilen konular bakımından da her iki roman çok etkileyeci. Ama benim gönlümde Gangster’in yeri her zaman başka

 
20.yy başlarında acımasız mafya kurallarının işlediği İtalya. Yaşadıkları trajiden kurtulmak için New York’a kaçmaya hazırlanan bir aile. Sırlarıyla beraber çıktıkları bu zorlu yolda dünyaya gelirAngelo Vestieri. Annesi doğum sırasında ölür ve hiç tanımadığı bir ülkede babasıyla bir başına kalır. Yoksulluk ve çaresizlik içindedirler. Korkunç sırrın gölgesinde büyüyen Angelo geçmişinden ve babasından kurtulmak üzere New York çetelerine girer. İlk başta korktuğu bu camiada, zamanla duruma hakim olmanın verdiği güçle çete şefliğine kadar yükselir. O, bu suç dolu dünyanın lideridir artık. Bu mücadele dolu hayatında bir gün küçük Gabe ile tanışır. Himayesine aldığı bu çocuğa sevgisini verir ve bildiği herşeyi öğretir. Şimdi Gabe için karar zamanıdır. Çok sevdiği Angelo’nun suç dolu hayatının varisi mi olacak yoksa bu dünyanın dışında kalmayı mı tercih edecektir?

 
İtalya’dan, nefret ettiği mafyadan kaçmak isterken ödediği bedeller düşününce, oğlunun mafya lideri olması kaderin garip bir cilvesi olsa gerek. Ne kadar kaçmak istesek de bazen,trikotajla hiçbir ilgisi olmadığı halde kader ağlarını örüyor sanırım:)

 
Soluk soluğa okuyacağınız bu romanda heyecanın bir an için bile azalmadığına şahit olacaksınız. Konun işlenmesindeki ustalık zaten taktire şayan. Bu tarz roman severlere ısrarla okumalarını öneriyorum. Ama yok, “vay efendim ben sevmem bu tür romanları” derseniz eğer, çok şey kaçırıyorsunuz derim:) Görüşmek üzere, keyifli okumalar…

 
Not: Arada “Filiz nerelerdesin? Hiç yeni kitap tanıtmıyorsun” falan deyin azıcık, hiç ısrar yok ya hu…:P