kitaplog.net » Dune

Frank Herbert

kitaplog — Mon, 21 Jul 2008 15:52:33 +0000

Kitaplarından bahsetmişken, oğlundan bahsetmişken, kendisi için yer ayırmamak kendisinden bahsetmemek abesle iştigal olurdu herhalde.

Frank Herbert için neler yazacağımı bir süredir düşünüyorum. Pekçok romanını okumuşken, yazar olarak çok severken ve hatta hayranken kendisine, hakkında yazacaklarım üstüne net fikirlerimin olmaması bana da garip geliyor.

Diğer yandan düşünüyorum… Benim, süper veya çılgın veya mükemmel gibi sözcükleri kullanmamın bir faydası olacak mı acaba? Söylediklerim Frank Herbert’ın değerini arttıracak ya da azaltacak değil herşeyden önce. Gerçi bu kadar basit değil. Frank Herbert romanlarında benim en çok sevdiğim şeylerden birisi yazarın romanlarının çoklu-sindirilebilir olduğunu düşünmemden dolayı. Buradaki çoklu sindirilmeyi açıklamak gerekir aslında.

Şöyle ki Frank Herbert romanlarını basit ve içinde bolca aksiyon bulunan macera romanları gibi okumak mümkündür. Aynı romanları içindeki zenginlikleri, Frank Herbert’ın karakterleri sayesinde öne sürdüğü tezleri dinleyerek, o tezler hakkında kendisiyle tartışmasını izleyerek de okumak mümkündür. Velhasıl nasıl okumak isterseniz öyle bir fayda alırsınız. Öğrenciyken ilk kez okuduğumla daha sonraları tekrar okuduğumda Frank Herbert okumaktan hep karlı çıkmışımdır.

Frank Herbert’ın en büyük çalışaması Dune dünyası ve romanlarıdır. Bilinmeyen bir gelecekte “Dune” romanıyla anlatmaya başladığı bu seri üstüne daha sonra başka kitaplar da yazmıştır. İnsanlığın bilgisayarlardan ve robotlardan çekindiği, merkezi bir imparatorluk ve bu imparatorluğa bağlı beyliklerle yönetildiği bir dünyada kahramanları pekçok zorluk yaşarken bir yandan da bilim, dinler, cinsiyetler, ilişkiler, tarih ve psikoloji alanında tartıştılar. Özellikle bazı yerlerde karakterlerin düşünürken verdikleri kararlar, yargılar… Kitaplarının keyfini ayrı bir arttırmaktadır.

Bunu sadece Dune romanları için değil yazarın başka romanlarında da uyguladığını da görmek mümkündür. The Dosadi Experiment romanında hukuk konusunda çok ilginç önermeler sunarken, The White Plague romanında bizi kıvrak kalemiyle İrlanda’ya ve tarih boyu yaşadığı sorunlara götürür…

Frank Herbert kesinlikle tanışılması gereken bir yazardır. Benim dahil olduğum pek çok kişiye göre dahi, dahil olmadığım başka bir azınlığa göre ise evliya gibi ermiş bir adamdır. Öyledir ya da değildir bilmem, yazar olarak on numara vermekten hiç çekinmeyeceğim bir yazardır.

Mukakkak bir romanını alın ve okuyun.

*****************************

Dune’da son gelişmeler: Hunters of Dune / Sandworms of Dune

kitaplog — Tue, 15 Jul 2008 07:30:00 +0000

Dune serisinin son dönemini anlatan iki kitabı Hunters of Dune (Dune’un Avcıları) ve Sandworms of Dune (Dune’un Kum Solucanları) kitapları ile Frank Herbert’ın yıllar önce başlattığı doruk noktasına ulaşıp kimilerine göre şaşırtıcı, bana göre şaşırtmadan ama beklediğim şekilde, sonlanıyor.

Bildiğiniz ya da şimdi öğreneceğiniz gibi Frank Herbert serinin altıncı kitabı Chapterhouse of Dune’un yazımını bitirdikten hemen sonra ölmüştü. Oğlu Brian Herbert’ın daha sonra Dune üstüne yazdığı pekçok kitabın önsözünde belirttiği gibi aradan yıllar geçtikten sonra Frank Herbert’in notları bulunmuş ve seriye kalındığı yerden devam edilmişti.

Açıkçası bu hikayeye çok inanıyor değilim. Ortada notlar varsa, ki bu kısmı muhtemelen doğrudur, aradan zaman geçtikten sonra bulunmak yerine zaten ölümden hemen sonra nerede oldukları bilinmekteydi. Frank Herbert’in kimse notlarını bulmasın diye onları tuzaklarla dolu, kimsenin ulaşamayacağı delhizlerde, yedi başlı cehennem köpeklerinin gardiyanlığında sakladığı gibi bir durum yok ortada. Sadece oğul Brian Herbert ve muhtemelen yayımcıları aradan zaman geçmesinin daha uygun olacağını düşündüler. Bu süre Brian Herbert’in kendini yazar olarak geliştirmesine ve aynı zamanda kitapları yazmakta kendisine bir partner seçmesine de olanak tanıdı. Tabii bunlar benim düşüncelerim.

Diğer yandan kitaplara dönecek olursak, güzel yazılmış, heyecanını kaybetmeyen, okurken okuyucu şimdi ne olacak düşüncelerine sevk eden kitaplar olmuş ikisi de. İnsanlığın en büyük düşmanının kim olduğunu birinci kitabın sonunda öğrenmek bizi şaşırtıyor, ikinci kitapta da en güçlü (tamamen olgunlaşmış) Kwisatz Haderach’ın kim olduğunu öğrenince şaşırıyoruz.

Sonuç olarak bu kitapları okumayı düşünüp de okumamışlara şunu söyleyebilirim: Brian Herbert babasının mirasının hakkını elinden geldiğince vermeyi ve okuyucuları sevindirmeyi başarıyor.

*****************************

Dune: The Butlerian Jihad / Dune: The Machine Crusade

kitaplog — Sun, 29 Jun 2008 11:32:00 +0000

Dune hakkinda yazilacak yuzlerce sayfa vardir aslinda. Zaten wikipedia’ya bakma zahmetine girenler halihazirda yazilmis oldugunu gorecekler. Belki sonra ben de ekleyecegim ama simdi Dune evreninden bir kitaptan bahsetmek istiyorum: “Dune: The Butlerian Jihad”.

Bu kitapla birlikte, Dune hikayesi basa donuyor, romanlarda hep gecen ve Dune evreninin temellerini etkilemis olan “machine crusade” (ki bu da ayri bir kitap”, “butlerian jihad”, “jihad” kavramlarinin hikayesini anlatiyor. Ilk Atreide’le, ilk Harkonen’le tanisiyoruz. Butlerian Jihad’in baslama sebebi Serena Butler’i yakindan taniyoruz.

Kitap Frank Herbert’in oglu Brian Herbert ve yazar arkadasi Kevin J. Anderson tarafindan yazilmis. Bilenler bilirler, Frank Herbert, Dune serisi icin 6 roman yazmis ve ileriye dogru Dune evrenini anlatmisti. Daha sonra ogul Herbert Dune hakkinda babasinin notlarindan yola cikarak yazmaya baslamisti (bu acidan Tolkien’in oglunun yaptigina da benziyor bu calisma).

Butlerian Jihad, evrendeki bilinen gezegenlerin cok buyuk kisminin Omnius adinda dusunen bir bilgisayar tarafindan ele gecirildigi, bu ele gecirmeye yol acan 20 (cymek) Titan’in bir kisminin da Omnius’un yardimcilari olarak bulundugu donemde basliyor. Omnius tarafindan kontrol edilen Syncronized Planets ve karsisinda bulunan Free Planets (Leage of Nobles). (cymech: omurlerini uzatmak isteyen, eski imparatorlugu ele gecirmis 20 kisi kendilerine mitolojiden isimler secerler, daha sonra beyinlerini vucutlarindan ayirir ve koruyucu bir tankin icine yerlestirler. Bu tank yardimiyla tankin degisik mekanik vucutlarini kontrol edebilmekte ve bir nevi olumsuzluge sahip olmaktadirlar. cymech de beyin+makinalara verilen isim oluyor)

O donemle ilgili anlatacak cok sey var ama bunlar romani okuyacaklara kalmis. Sadece daha sonra Dune romanlarinda genel bilgi olarak kabul edilen (bu iki donem arasinda 10 bin yildan daha fazla zaman gecmis durumda), Buddhislamic dinler, Bene Geserit kardesligi, Space Guild ve Navigator’lar, CHOAM, Holtzman engines… gibi hemen herseyin nasil basladigini, hangi sartlar altinda olustugunu, makinalara karsi verilen bu savasin nasil “jihad (cihad)” “holy crusade” olarak konumlanip dini anlam yuklendigini ve daha pek cok seyi bu kitapla ve devaminda gelen “Dune: The Machine Crusade” ile ogrenmek mumkun oluyor. Ix irkindan, Tleilaxu irkindan ve cok daha fazlasindan nasil bahsedildigini, sonsuza kadar surecek Harkonen Atreides dusmanliginin nasil basladigini bu romanlar sayesine ogreniyoruz.

Romanlar rahat okunabilir, okuyucuyu yormayan ve sikmayan romanlar. Frank Herbert romanlari kadar “dolu” olmasalar da, kendi iclerinde degerlendirince, Frank Herbert gozluklerini cikarip baktigimizda, yazarlara hak ettikleri tebrigi sunmak gerekir.

Bu iki roman, Dune romanlarini okumus herkesin okumasi gereken kitaplar.

linkler:
“Dune: The Butlerian Jihad”
http://www.amazon.com/Butlerian-Jihad-Legends-Dune-Book/dp/B0017MQ49Q/ref=sr_1_4?ie=UTF8&s=books&qid=1214740151&sr=1-4

“Dune: The Machine Crusade”
http://www.amazon.com/Dune-Machine-Crusade-Legends/dp/1413251927/ref=sr_1_2?ie=UTF8&s=books&qid=1214740296&sr=1-2

*****************************