Genelde fantastik bilim kurgu kitaplarını çok severim, nadiren de başka türleri okumak hoşuma gider.. Bu defa bu değişikliği Ahmet Ümit’in Bab-ı Esrar’ı ile yaptım.. Açıkçası Ahmet Ümit’in okuduğum ilk kitabı, ama sanırım son olmayacak, çünkü akıcılığı ve sürükleyiciliği ile hem okuyucuyu sıkmayan, hem de gayet güzel betimlemeler ile rahatlıkla gözünüzde canlandırabileceğiniz bir kitap olmuş… Öncelikle şunu söyleyeyim, kitabı okumadan önce arkasını çevirdim, göz atmak için ve aşağıdaki ifade vardı.

“Yedi yüz yıldır çözülmeyen sır; Şems-i Tebrizi cinayeti…

Yedi yüz yıldır süren bir sevda; Şems-i Tebrizi ile Mevlana”

Hmm, bayaa iddialı bir özet… Sonra bir iki sayfa çevirdim, ve yedi lanetli adamın, ellerinde yedi hançer ile gecenin sessizliğini yediye bölmesi, ardından taştaki kan ve evet dedim, bu kitabı okuyorum… 

Kitap, bir mevlevi olan Poyraz Efendi’nin  terk ettiği kızı Karen’ın bir araştırma için Londra’dan Konya’ya gelmesi ile başlıyor ve kendisini başdöndürücü bir komplonun içerisinde bulması ile devam ediyor…. Ayrıca Karen, bu olaylar zinciri esnasında kendisi, korkuları ve okurken öğrenmeniz gereken bazı şeylerle yüzleşiyor… Bu yüzleşme esnasında Mevlana ile Şems’in arasındakileri de öğreniyoruz… 

Kitabı asıl heyecanlı yapan ise Polisiye hikayesi, okudukça daha da gerilimin arttığı bir hikaye içerisinde buluyoruz kendimizi ve her seferinde bir sonraki adımı merak ediyoruz… Ben okurken bir hayli zevk aldım, bundan sonra ise Ekin arkadaşımın da daha önce yazdığı Aşk’ı okuyacağım sanırım… 

.

Elif Şafak’ın son romanı Aşk, Doğan Kitap tarafından yayınlandı. Yazarın önceki kitapları ise Metis Yayıncılıktan çıkmıştı. Rahim’in bir yazısında belirttiği gibi, Doğan Kitap istediği kitaba istediği kadar reklam yapabilecek ve yazarına da istediği kadar destek verebilecek bir yayınevi. Nitekim Doğan Kitap bu kudretini Aşk’tan da esirgemedi ve Aşk, bu yılın (belki de bu yazın demeliyiz) en çok okunan kitabı oldu.

Reklam ve pazarlama konusunda Elif Şafak ve Aşk çok eleştirildi. Kitabın adı fazla iddialı, kapağı çok fosforlu bulundu. Bu noktadaki şahsi fikirlerim, her türlü tüketim maddesinde olduğu gibi kitapların da sonuna kadar reklam ve pazarlamasının yapılabileceği, hatta yapılması gerektiği yönünde. Keşke kitaplara ve yazarlarına daha çok destek verilebilse. Bu demek değildir ki kötü olan bir şey iyiymiş gibi gösterilsin, içi boş bir kitap dünyanın en önemli sanat eseriymiş gibi lanse edilsin ya da ‘madem ki çok sattı bu kitap iyidir’ denilsin. Böyle bir yaklaşım her türlü ürün hakkında insanları yanılgıya düşürür ve hiçbir şekilde ahlaki değildir. Kitapların iyi mi kötü mü olduğu ve okumaya değip değmediği değerlendirmesinin yalnızca okuyucuya ait olabileceğini düşünüyorum. Bizim burada paylaştıklarımız da neticede okuyucu olarak kendi değerlendirmelerimizdir. “Senin kitap seçim kriterin nedir?” derseniz; bazen tesadüfen elime geçmiş bir kitaptır okuduğum, bazen sevdiğim bir yazara olan ilgimin devamıdır, bazen görsel ve yazılı kaynaklardan ya da kitapçı raflarından dikkatimi çekmiştir, bazen de arkadaşlarımın tavsiyesidir. Mesela bugün aldığım dört kitap arasında kitaplog’da çok methedilen, Khaled Hosseini’nin iki kitabı bulunuyor

Aşk’a geri dönecek olursak, evet ben de kapağını fazla fosforlu buldum. Böylesi pembe bir kitaptan beklediğim, açıkçası sıradan bir aşk hikayesiydi. Aşk ise, öyle sıradan bir hikayeye verilemeyecek kadar iddialı bir isimdi.

Kapak hakkındaki fikirlerim kitabı okuduktan sonra da değişmedi. İsim konusunu ise şimdi oldukça isabetli buluyorum. Çünkü kitapta hem dünyevi hem de ilahi aşk anlatılıyor. Üç çocuklu bir ev hanımının, bir roman yazarına duyduğu ilgi ve hayranlık, Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin Şems-i Tebriz-i’nin ışığı altında ilahi aşka ulaşmasına paralel olarak anlatılıyor. Elif Şafak, özellikle yüzyıllardır haksızlığa uğrayan, yanlış anlaşılan Şems’i konu edinmiş ve birbirinden güzel hikaye ve örneklerle Şems-i Tebrizi’yi tanıtmış. Mevlana’nın Şems’i neden ve nasıl sevdiği, ikisinin birlikte Sema ayinlerini nasıl ortaya çıkardığı, Şems’i kimlerin neden öldürdüğü, şiir sevmeyen ve kendine ‘suskun’ diyen Mevlana’nın nasıl evrensel bir şaire dönüştüğü çok akıcı bir dille anlatılmış.

Roman boyunca Şems’in ağzından dinlediğimiz gezgin dervişlerin 40 kuralı, aslında akademik tezini Mevlevilik üzerine yazan Elif Şafak’ın hayal gücünün ürünü imiş. Bu kuralların her biri, okuyucuyu üzerinde tek tek düşünmeye ve özümsemeye itiyor. Aynı zamanda insanı kendi içine yönelterek, günlük hayatta karşılaştığımız iyi ve kötü olayları, verdiğimiz tepkileri de farklı şekilde anlamlandırmamızı sağlıyor.

Aşk Şeriatı’nın ne olduğunu ve ne olmadığını merak ediyorsanız, Elif Şafak’ın Aşk adlı romanını okuyun derim.
 .

dip not: kitaplog olarak Ekin’e buradan hoşgeldin demek istiyorum. Ayrıca çok güzel bir yazı olmuş tebrik ederim. Başka yazılarını da en kısa zamanda sitede görmek isteriz. R.Ç.

Emin Işık Beyi, geçen senelerde TRT’nin sahur programında görmüştüm ilk kez, ve sonrasında onun konuk olduğu sahur programlarını kaçırmaz oldum. Kendisi emekli bir ilahiyat öğretim üyesi; her ne kadar Doç. olsa da, ortamda titr olarak ondan yüksek olan insanlar dahi kendisine sözü bırakıp, danışıyorlar. Bilgisiyle bulunduğu ortamı domine ediyor, ama anlatış biçimiyle, yaptığı esprilerle, tabir caizse, her telden çalmayı bilmesiyle; programları itici ya da sevimsiz bir hale de getirmiyor. Bazı yazıları http://www.semazen.net/yazar_yazi.php?id=304 adresinden okunabilir.
Daha önceden kitap aldığım sitelerden birinin e-bülteninde kitabının çıktığını görünce, hemen siparişi verdim ve elime geçer geçmez, yutarcasına okudum. Bittiğinde ise, elime kalemi alıp, altını çizerek bazı yerlerin, tekrar okudum.
Kitabın konusu, Muhammed Celaleddin isimli çocuğun, Mevlana Celaleddin Rumi oluşunun hikayesi. Muhammed Celaleddin’in doğumu ve Belh’teki çocukluğu, Moğol istilası yüzünden ailecek terk-i diyar etmeleri, ve bunun akabinde Konya’ya kadar süren çok uzun bir yolculukla başlıyor kitap. Bu yolculukların ve daha sonra Konya’da gerçekleşen olaylar ve tanışılan kişilerin Mevlana’nın büyük bir manevi önder oluşuna olan katkıları akıcı bir dille anlatılıyor. Mevlana’nın eserlerinden, Kur’an’dan ve daha birçok kaynaktan yapılan alıntılar ve bunların aktarılış biçimi ise kitabı herhangi bir biyografik roman olmaktan çıkarıp, daha bir zevkle okunan bir kitap haline getirmiş (2 kişi üstünde denedim)(valla zorla başlattım). Mevlana’yı merak edenler için güzel bir başlangıç noktası olabilir.
Altını çizdiklerimden bazılarını paylaşıp, yazıyı bitirir ve selam ederim:
Fihi Mafih’ten
Mecnun, Leyla’ya bir mektup yazmak istedi.
Kalemi eline aldı, sonra da şu beyti yazdı:
“Hayalin gözümde, adın dilimde, yadın kalbimde.
Ben mektubu nereye yazayım?
Hayalin gözümden gitmiyor,
adın dilimden düşmüyor, yadın canımda yer etmiş.
Sen ki, varlığımı kuşatmışsın, bende gezip duruyorsun.
O halde, ben, mektubu kime yazacağım?” dedi.
Elindeki kalemi kırdı, kağıdı da yırttı, yere attı.

Mürşidi Seyyit Tirmizi’den Mevlana’ya öğütler:

“Hür olmadan, kul olamazsın. Dinimizde mükellef olmanın üç şartı var: Âkil, bâliğ ve hür olmaktır. Çocuk değilsin, deli de değilsin, çok şükür köle de değilsin. Peki, acaba gerçekten hür müsün? Kölelerin tekliften muaf olduğunu bilirsin. Dindar olman için kölelikten kurtulmuş olman lazım. Kölelik, yalnızca düşman eline esir düşmekle olmaz. Kim bir şeyi çok seviyorsa, o kimse, sevdiği şeye köle olmuştur. Sevdiği de ona efendi olmuştur. Artık o kişi, sevdiğinin hükmü altındadır: Sevdiği ister kadın olsun, ister altın, isterse köpek olsun. Sen, istersen “nefis” deyiver ona. Eğer nefsinin emrinde isen, ona kul olmuşsun, artık Tanrı’ya kul olabilir misin? Efendimiz, “Kişi sevdiğiyle beraberdir.” buyurmadı mı? Sen, nefsini seviyorsan, Tanrı’ya nasıl dost olacaksın? Dostluğun ilk durağı, kendi isteğini bırakıp, sevgilinin isteğine sarılmaktır. Seni, Allah ile dost olmaktan alıkoyan her şey, ruhunda çıkmış bir çıbandır. Bunu böyle bil! İman ehli olmak istiyorsan, sen kendi nefsini değil, seni yaratanı seveceksin. Çünkü “İman edenler, Allah’ı en içten sevgiyle sevenlerdir.” (Kur’an, 2/165) Gerçek aşık, ahını ve feryadını dışarıya haykırmaz, kendi içine gömer. Toprağa ekilmiş tohumlar gibi, o ahlar, onun ruhunda filizlenir, bereketlenir, en sonunda salih amele dönüşür.”

“Sen bir güzeli seviyorum, dersin. Bir sevdaya düşersin. İşler dilediğin gibi gitmez; ona kavuşamazsın. Ama yine de o sevdadan kurtulamazsın, ondan vazgeçemezsin. Ona kavuşmayı ümit eder durursun. Bu bir geçici aşk olduğu halde, onun uğruna yıllarca mücadele edersin. Ümit kesmez, peşini bırakmazsın. Allah yolunda gerçek sevda var, İş böyleyken, muradına eremeyince, ne diye hemen ondan vazgeçersin? Anlaşılan bu senin talihsizliğin:
Kaç kere bir hayale aşık oldun da sonra onun hayal olduğunu anladın? Gerçek aşk, bir hayalden de aşağı değil ya! Senin için vuslat gerçekleşmese bile, O’nun eşiğinde bekleyen binlerce dosttan, O’nun hikayesini dinlemedin mi?
“De ki: Ey kendi kendilerine yazık etmiş olan kullarım! Benim rahmetimden siz, hiç ümit kesmeyiniz!” (Kur’an, 39/53)
“Rabbinin rahmetinden, ancak yoldan çıkmış olanlar ümit keserler.” (Kur’an, 15/56)”

.

.

.

***