Genel olarak bu romanı okumuş kişilerin birbirleriyle konuşurlarken ilk söyledikleri şey, romanda da pek çok kişinin birbirine sorduğu sorunun kendisi: “John Galt kim?” Romandaki başkadın karakterimiz Dagny Taggart da önceleri boğuştuğu sistemden tamamen vazgeçerken bu sorunun cevabını aramaya başlıyor. Roman çok kısaca, sömürülmekten ve sürekli vermekten bıkan gerçek üretici kişilerin artık kendilerini sürekli sömürenlere karşı pasif bir direnişe geçmelerini ve üretmekten vazgeçmelerini anlatıyor. Büyük bir demiryolu şirketinin başındaki kişi olan Dagny Taggart üretenlerin bir örneği olarak sürekli kendisini durdurmaya ya da sömürmeye çalışan sistemle kavga ederken sömürücülerin bir anlamda temsilcisi kardeşi James Taggart arkasına politikacı desteği alarak, içi boş gösteriş yaparak kardeşini engellemeye ve bir anlamda yutmaya çalışıyor. 1800′lü yılların sonları ile 1950′lerin öncesinde belirsiz bir dönemde Amerika’da geçen romanda batmaya başlamış olan ekonomik sistem bir yandan üretenleri sömürmeye bir yandan da yoketmeye çalışıyor. 

Şüphesiz romanın en etkileyici yerlerinden birisi John Galt’ın yaptığı radyo konuşmasında Ayn Rand felsefesini anlatması ve herkesi durmaya, üretmemeye ve kaçmaya çağırması oluyor. Hatırlıyorum da özellikle John Galt’ın konuşmasını birkaç kez okumuştum romanı bitirdikten sonra bile. 

Didaktik unsurları olsa da yazarın aynı felsefeyi kişisel bazda anlattığı “Fountainhead” kitabıyla temel düşüncede benzerlikler taşısada bir o kadar da farklıdır bu kitap. “Fountainhead”de dünyaya tek başına savaş açmış ve kendi doğruları üstünde yaşayan Howard Roark’ın hikayesi varken, “Atlas Silkindi” toplu halde bir karşı çıkmayı çok güzel özetleyen bir kitaptır. 

Ayn Rand’ın felsefesini merak edenler ve Roark’ın hikayesini okumuş ve beğenmişlerin kaçırmaması gereken bir roman.

Not: Mitolojide Atlas dünyayı omuzlarında taşıyan tanrıdır. “Shrugged” ise omuz silkmek, umursamamak anlamında kullanılmaktadır.

.

Ayn Rand 20′inci yüzyılın etkili düşünür ve filozoflarından birisi. Aynı zamanda Nesnelcilik olarak da bilinen pek çok destekçisi olan “Objectivism” felsefesinin de kurucusu. Rus asıllı olan Rand Rus’yadaki Ekim Devrim’inden sonra Amerika’ya yerleşmiş bir kadın. Gazetecilik dahil pek çok iş yapmış ama en çok felsefesini anlattığı Fountainhead ve Atlas Shrugged romanlarıyla tanınıyor. Roman Türkçeye “Hayatın Kaynağı” olarak çevrilmiş. Ünlü yönetmenlerimizden Sinan Çetin hem kitabın çevrilmesi için uğraşmış hem de kitap için bir önsöz yazmış.

Fountainhead Rand’ın felsefesini anlattığı ilk roman. Romanda özellikle mimari üstünden bir anlatım tarzı tercih edilmiş dersek çok yanlış olmaz. Romanın kahramanı Howard Roark isimli bir mimar. Roman da zaten Howard’ın hayatının bir kısmını anlatıyor. Roman Howard Roark’ın okuduğu üniversitedeki mimarlık bölümünden kovulmasıyla başlıyor. Kovulmasının sebebi de hocalarının üstünde ısrar ettiği eski tip mimariye önem vermemesi ve kendi çizgilerini oluşturmak için uğraşması en temelde. Zaten Roark hayatının her anını inandığı için savaşarak geçirmiş bir şahıs olduğundan bolca bahsedilmekte bu kitapta. Bunun dışında herkesin istediğini yapan ve beklenenleri karşılayan Roark’ın olmayı reddettiği kişiyi temsilen Peter Keating, önemli bir gazetede yazar olan Ellsworth Toohey, baş kadın karakter Dominique Cameron ve diğer şahıslar da romanda belli tipte kimseleri temsile ediyorlar [açıklayıp genellemekle uğraşmaktansa bunu okuyanların yapmasını tercih ederim].

Roman oldukça ilgi çekici ve kendini okutuyor. Her ne kadar roman olarak yazıldıysa da bu kitabı aynı zamanda Ayn Rand’ın felsefesini anlattığı bir kitap olarak görmek çok yerinde olacaktır. Neticede Rand, felsefesini anlatmaya, her ne kadar bunu romanda kişiler üstünden yapsa da, daha fazla önem verdiği için kitabın bazı yerlerde temposu düşüyor, didaktik, öğretici tarafı ön plana çıkmaya başlıyor. Böyle yerlerde romanın edebi olarak veya bir roman olarak pek bekleneni vermediğini söylemek pek yanlış olmaz eğer ki bir roman okumak amacındaysanız. Diğer yandan bütün bir romanda yazar felsefesini gayet güzel anlatmayı başarıyor. Ayrıca romanın kurgusunu da gayet güzel bir şekilde toparladığını vurgulamanın gerekli olduğuna inanıyorum.

Son olarak söyleyeceğim şudur ki, bu kitabı alın, okuyun; Ayn Rand’ın felsefesi hakkında bilgi edinmiş olursunuz. Büyük bir kominizm karşıtı olan yazarın bu sisteme eleştirilerine yer yer bu kitapta da rastlamak mümkün.

.

Burada aslinda oncelikli olarak Sword of Truth’tan bahsetmek daha uygun olurdu belki ama madem bahsetmedik, onu baska zamana saklayarak devam edelim.

Sword of Truth serisi ve Richard Rahl karakteri klasik ve heryerde kullanilan temalarin (buyuculer, ejderhalar, iyi adam, kotu adam, dunyanin sonu…) kullanilmasina ragmen yazilmis en orijinal kurgulardan birisidir. Ortaya cikan dunya pek cok fantastik kurgu yazarinin hayal gucu konusunda kendisine ders almasini gerektirir.

Bu dunyanin merkezinde ve ortasinda, aslen bir oduncu olan ve 20li yaslarinin ortalarina kadar oduncu olarak yasamis, sonrasinda hayati buyuk bir degisime ugramis ve kendini bir dunyanin butun sorumluluklarinin omuzlarinda oldugu bir ortamda bulan, yazarinin basina gelebilecek hemen herseyi getirdigi, buna ragmen sorunlarindan ve dertlerinden kurtulmayi basaran ve basarirken muhtemelen cok buyuk dertlere yol acan bir karakterdir. Kendisini ilk tanidigimizda ismi Richard Cypher iken birinci roman sonunda Richard Rahl’a donusmus ve o sekilde kalmistir.

Su anda 12 roman olan Sword of Truth serisinin her kitabinda Richard’in basi degisik nedenlerle birbirinden agir ve icinden cikilmayacak dertlere girmistir. Sevgilisinden ayrilmak, aklini yitirecek seviyelerde iskencelere maruz kalmak, olumle defalarca burun buruna gelmek, kacirilmak, hapsedilmek, taciz edilmek, aldatilmak bunlarin en hafifleri arasinda.

Buna ragmen hem kitaplar okurken cok keyifli, hem de Richard Rahl karakteri pek cok FK karakterinden kendini ayiran ozellikleri ve bela miknatisi ozelligiyle dikkat cekici.

Not: Sword of Truth serisinin birinci kitabi, bu sonbaharda Amerika’da dizi olarak cekilecek. Yapimci olarak pek cok Marvel cizgi romanin filmlestirilmesinde de buyuk katkilari olan Sam Raimi bulunuyor.

http://www.terrygoodkind.com/news/news2.html

*****************************