Yeniden Merhabalar,

Bugün karsiniza yeniden mükemmele yakin bir kitapla cikacagim. Khaled Hosseini’ye ait okudugum ikinci kitap olan Ucurtma Avcisi’ni anlatacagim size. Ilk okudugum kitabi “Bin Muhtesem Günes” ile ilgili yorumlarimi buraya daha önce yazmistim. Simdi de bu kitabina geldi.

Okuma sirasini yanlis yaptigimi belirtmeliyim. Yazar ilk önce Ucurtma Avcisi’ni yayina almis, ardindan ise Bin Muhtesem Günes isimli kitabini. Birbirinin devami olmayan bu iki kitap, yine de ayni seyle alakali; Afganistan’in yakin tarihi. Bin Muhtesem Günes’te kadinlarin gözüyle anlattigi bu tarihi, bu kitabinda erkeklerin gözüyle anlatmis yazar. Iki kitapta ortak olan tek bir karakter var; o da yetimhane müdürü Zaman.

Kitap 1970′li yillarla basliyor anlatimina. Cok zengin bir tüccarin ogluyla (Emir), o ailenin usaginin oglu arasinda arkadasligi anlatiyor. Kitap, zengin olanin dilinden anlatiliyor ve bu sekilde devam ediyor. Usak, Afganistan’da ezilen Hazara’lardan geliyor, ve böylece tarihini anlatmak icin neredeyse her kesiminden karakteri kitaba ekliyor yazar.

Kitabin ismi ismi, Hazara usagin cocugu Hasan’in cok iyi bir ucurtma avcisi olmasindan geliyor. Afganistan’da yapilan ucurtma yarismalarinda havada en son kalan ucurtma yarisi kazaniyor, düsen ucurtmalari yakalamak ise yarismanin en önemli olayi haline geliyor. Bunu sezgisel olarak cok iyi basaran Hasan, kitabin en etkili, en önemli etkenini, Emir’e bagliligini söyle bir cümleyle anlatiyor;

“Senin icin gerekirse bin tane yakalarim Emir Aga!”.

Tamamen saf bir baglilikla Emir’e baglanmis Hasan, hayatini bu bagliliga bagli kalarak geciriyor. Dostluklari, bir nevi kardesliklerini hic bir zaman unutmayacak sekilde. Ama bir gercek var ki, kitabi yine derinden etkiliyor; Emir bir Aga, Hasan ise onun Hazara usagi. Bilmem aciklayabildim mi durumu!

Bu kitabin anlatilis güzelligini size aciklayamam. Ödüller almis olan bu kitap, kesinlikle bu ödülleri haketmis. Yazar ise ayni kalitesini her iki kitapta da korumayi basarmis. Cumartesi aldigim bu kitabi, Sali gecesi, saat 2′ye dogru bitirdim. Sonunu gercekten cok merak ettigim kitap, beni sasirtarak sona erdi. Yazarin sonunda ortaya cikardigi gizem beni gercekten cok etkiledi.

Bence kesinlikle okunmasi gereken bir sey.

Ayrica cevirmene de ayri tesekkür etmem gerekir, cünkü kendisi de iyi bir is cikarmis…

Simdiden size iyi okumalar dilerim,

Mustafa

.

“Bu kentin ne çatısını aydınlatan aylarını sayabilirsin,
Ne de duvarlarının gerisine gizlenen bin muhteşem güneşi”

Buna rağmen Kabil ve Afganistan güneşin son yüzyılda doğmadığı bir yer haline gelmiş malesef. Yazar baştan sona hüzünle yoğrulmuş bu romanında da savaşı anlatıyor ama ilk romanı Uçurtma Avcısı’ndan daha ön planda bu sefer. Aynı zamanda da çok güzel bir kadın kitabı bu. Afganistan’da kadınların ne kadar zor durumda ve ezilmiş olduklarını anlatan belki de ilk kitap (benim okuduğum ilk kitap oldugu kesin).

Kitap, hayatları savaş ve başka şeyler yüzünden kesişen, aralarında 15 yaştan fazla fark olan iki kadının hikayesini anlatıyor. Aynı zamanda da Afganistan’da kadın olmanın ne kadar zor olduğunu. Bana kalırsa kitap aynı zamanda başrolünde zalimliğin, zalimlerin olduğu bir kitap. Kitaptaki karakterlerin hayatlarını (sıradan ve basit Afgan insanlarının hayatları bunlar), ardı ardına gelen zalimlikler etkiliyor. Kitaptaki karakterlerde, özellikle de erkek karakterlerin çoğunda (bazılarının farkında bile olmadıkları) bir zalimlik var. Zalimliğin (çok kullanınca anlamı kaçacak kelimenin) ve acımasızlığın pek çok yüzü var kitapta: Kimi zaman “baba oluyor” o yüz, kimi zaman da koca. Sonra değişiyor, “savaş” oluyor, “Rus” oluyor işgal ediyor, “Taliban” oluyor katlediyor. En çok kadınlar etkileniyor, en çok kadınlar üzülüyor. Yüzlerini güldürecek neredeyse hiçbirşeyleri yok bu merhametsiz ama “bin muhteşem güneş”e sahip ülkede. Arka planda bunlar olurken, başroldeki iki kadın (Meryem ve Leyla) yaşamaya ve umut etmeye çalışıyorlar.

Kitabı okurken bir yandan da ülke olarak, Atatürk’e sahip olmakla, Cumhuriyet’e sahip olmakla ne kadar şanslı olduğumuzu düşündüm. Diğer yandan da insanın insana yaptıklarında sınır olamayacağını, din adına, iyilik adına gerçekleştirilen katliamların ve pisliklerin aslında şu garip insan doğasına ne kadar uygun olduğunu.

Yazar ilk kitabında olduğu gibi bunda da güzel bir öykü ve kurguyla çok iyi bir iş çıkarmış. Açıkçası bundan sonraki romanını şimdiden sabırsızlıkla beklemeye başladım. Muhakkak okuyunuz.

.

Tarihi romanlari oldum olasi sevmisimdir. Okurken beni sürükleyecek, ve bunun yaninda da bana cesitli bilgiler verebilecek kitaplar özellikle hosuma gider. Bu kitapta icerik olarak ayni sekilde düzenlenmistir. Herkesin ismini duymus oldugu Hun Imparatoru Attila ile, benim daha önce hic ismini duymadigim dönemin Roma Generali Flavius Aetius arasindaki iliskinin gelisimini ve bir zamanlar dost olan bu iki kisinin nasil birbirlerine karsi savastiklarini anlatmaktadir.

Tarih kabul eder ki, Aetius Attila’yi maglub etmistir. Kitapta anlatilanlara göre bu savas tam bir liderlik ve strateji savasi olmustur. Aetius Attila’yi maglub etmis ve ondan sonra kendi imparatoru tarafindan öldürülmüstür (kitap bu kismi icermemektedir). Ayrica Attila’da zamaninda o kadar güclenmistir ki, o dönemdeki Papa Attila’nin önünde, Roma’yi yok etmemesi icin diz cökmüstür (bu kisim da yok bu kitapta).

Peki o yok, bu yok ne var bu kitapta diceksiniz. Söyleyeyim hemen. O muazzam savasin mükemmel tasfirleri var, kisilerin psikolojilerine bakis, dönemin Hun ve Roma yasam tarzlari var. Ve ayrica bunlarin mükemmel bir sekilde bir araya gelisi…

Ben okuyup gercekten zevk aldim. Size de tavsiye ederim.

Yalniz belirtmem gereken bir nokta var ki, yazar Attila’yi sadece güc pesinde kosan bir lider, Aetius’u ise ülkesi icin herseyi göze alabilecek bir kahraman olarak ilan etmis. Kisaca kitabin dönemin kötü cocugu Attila’dan baska bir kisi degil yazara göre. Ama is Hun ve Roma’lilari karsilastirmaya gelince, Hunlarin romalilara göre vatanseverlik ve dürüstlükte cok daha üstün oldugunu göstermistir. Yani iki tarafa da artilar ve eksiler yüklemistir yazar.